17 Mayıs 2026
Periton Diyalizi Nedir?
Periton diyalizi karın iç duvarını ve karın içindeki tüm organları örten periton zarı vasıtasıyla gerçekleştirilen bir diyaliz (kanı zararlı maddelerden temizleme) işlemidir.Böyle bir tedaviyi uygulamak için bir böbrek hastalıkları uzmanı veya bir cerrah tarafından karın duvarınızdan gerçek karın boşluğunuza yerleştirilen yumuşak bir plastik tüp (kateter) kullanılır. Bu tüp (kateter) vasıtasıyla özel bir sıvı (periton diyaliz solüsyonu) karın boşluğunuza verilir. Bir süre karnınızda bekletilir. Bu sırada vücudunuzdan atılması gereken, ancak böbrekleriniz yeterince çalışmadığı için atılamayan üre, kreatinin gibi atık ürünler ve vücuduz da biriken su, kanınızdan periton zarı vasıtasıyla bu sıvıya geçer. Doktorunuzdan tarafından belirlenen bekleme süresinin sonunda bu sıvı yine kateter vasıtasıyla karnınızdan dışarı atılır. Tedavinin başlangıcında karna verilen diyaliz solüsyonunun karında belirli bir süre bekledikten sonra karından boşaltılması ve yeni bir diyaliz solüsyonunun karna doldurulması, bir “değişim işlemi” olarak adlandırılır. Karındaki solüsyonu boşaltmak ve karnı yeni bir solüsyon ile doldurmak için kullanılan tüp ve torbalara sadece değişim işlemi sırasında bağlanılır. Periton diyalizi değişim işlemleri ya elle yada makine yardımıyla yapılır. Değişim işlemlerinin elde yapıldığı periton diyalizi tipi Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi (SAPD), makine yardımıyla yapıldığı tipe ise Aletli Periton Diyalizi (APD) diye adlandırılır.
Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi (SAPD) nedir?
Sürekli ayaktan periton diyalizi, değişim işlemlerinin bizzat hasta (veya hasta yardıma muhtaçsa eğitilmiş bir yardımcı) tarafından, elle yapıldığı bir periton diyalizi tipidir. Yani hasta veya yardımcısı tedaviyi bir makineye ve diyaliz merkezine gereksinimi olmaksızın, kendi doktor ve hemşiresinin öğrettiği şekilde, kendi evinde veya iş yerinde, kendisi yapar. Günlük değişim sayısı, karna verilen solüsyonun hacmi ve içerdiği şeker miktarı ve her değişimde karna doldurulan solüsyonun karında bekleme süresi, hastadan hastaya değişir. Sürekli ayaktan periton diyalizinde genellikle günde 4 veya 5 değişim yapılır. Her değişim işlemi yaklaşık yarım saat sürer. Diyaliz solüsyonunun karında bekleme süresi genellikle gündüz 4-5 saat, gece 8-10 saattir.
Aletli Periton Diyalizi (APD) nedir?
Periton diyalizi değişimlerini yapmak için makine (periton diyaliz makinesi) kullanılır. Eğer doktorunuz, hemşireniz ve siz, sizin için en uygun tedavinin APD olduğuna karar vermişseniz, gece yatağa yatmadan önce, tüp ve solüsyon torbalarını periton diyaliz makinesine yerleştirmeniz ve makinenizi doktorunuzun önerdiği şekilde programlamanız gerekir. Makineye yerleştirdiğiniz tüplerin bir ucu karnınızdaki katetere bağlanır. Siz uyurken makine değişimleri yapar. Gereksiniminize göre sabah karnınızda bir miktar taze diyaliz solüsyonu bırakılır veya bırakılmaz. Uyandığınızda değişim işlemleri bitmiştir. Artık karnınızdaki kateteri tüplerden ayırabilir ve günlük işlerinizi yapmaya koyulabilirsiniz.
Periton Diyalizinin iyi ve sakıncalı yönleri nelerdir?
İyi Yönleri
Hasta kendi tedavisini kendi yapar, hastaneye bağımlı değildir.
Gıda ve su alımı hemodiyalizdekine göre daha serbesttir.
Kan basıncı kontrolü oldukça kolaydır.
Diyaliz işlemine bağlı kan kaybı olmaz.
Hasta kontrol için genellikle ayda 1 kez diyaliz merkezine gider.
APD’de genellikle gündüz değişim yapılmadığı için hastanın günlük yaşantısı kesintiye uğramaz.
Sakıncalı Yönleri
SAPD’de günde 4 veya 5 değişim yapmak gerekir
APD’de hasta gece makineye bağlıdır.
Hasta karnında sürekli bir kateter taşır.
Periton zarının iltihaplanması (peritonit) riski vardır.
Periton diyaliz solüsyonları şeker içerdiği için hasta şişmanlayabilir.
Hasta en az 1 ay yetecek kadar periton diyaliz solüsyonu evde depolamak zorundadır.