17 Mayıs 2026
PERİTON DİYALİZİ İLE İLGİLİ 10 İPUCU
1) Diyaliz böbreklerin çalışmaması sonucu vücutta toplanan artık maddeleri ve fazla sıvıları uzaklaştırma işlemidir. Bunu yaparken karnımızın içini kaplayan periton isimli bir zarı filtre olarak kullanır. İşlem sırasında kullanılan çözeltiye diyalizat denir. Diyalizatın amacı kan dolaşımındaki sıvı, tuz ve mineralleri dengelemektir.
2) Periton diyalizi biz zar hattıyla çevrelenmiş karın boşluğunu filtre olarak kullanır. Diyalizat karın boşluğuna verilir. Kanda yüksek oranda bulunan atık maddeler ve fazla sıvılar kan dolaşımından diyalizata geçerek uzaklaştırılır. İşlem sonunda atık maddeler ile yüklenen diyalizat sıvısı yerçekimi yardımıyla aşağıya konulan bir torba yardımıyla karın boşluğundan uzaklaştırılır.
3) Bu tekniği kullanmak için bir operasyonla karın boşluğuna kateter takılır. Basit bir operasyondur, bölge çabuk iyileşir, ayrıca kateter sabit bir yerde konumlandırıldığından dolayı rahatsızlık vermez.
4) Tıpta 3 çeşit periton diyalizi vardır. Devamlı ayaktan periton diyalizi (İngilizce CAPD, türkçe SAPD:sürekli ayaktan periton diyalizi) en yaygınıdır. Her 4-6 saat arasında hastanın dolmuş diyaliz sıvısını boşaltıp yenisi ile değiştirebileceği bir yöntemdir. Değişimler arasında hasta normal hayatına devam edebilir.
5) Otomatik peritoneal diyaliz (APD) ya da devamlı siklik peritonl diyalizi (CCPD) sistemleri evde kullanılabilen otomatikleşmiş sistemlerdir. Akşamları, hasta kendisi kateteri yoluyla bir makineye bağlar, karın diyaliz sıvısı ile doldurulur. Bir süre sonra sıvı süzülür. bu işlem birkaç kere devam eder. Bu tekniğin büyük avantajı gün içerisinde diyalize girmek gibi bir sorun oluşmamasıdır.
6) Aralıklı periton diyalizi (IPD) ADP gibidir ancak yalnızca hastanelerde uygulanır. Periyotlar hastanın ihtiyacına göre haftada 2-3 kere, 12-48 saat arasında değişebilir.
7) Periton diyalizi can yakmaz, ancak başlangıç aşamalarında hastaya rahatsızlık verebilir. Sıvılar vücut sıcaklığında kullanılmalıdır.Havalandırmalı bir dolap ile bunu sağlamak mümkündür. Ancak hiçbir zaman çok sıcak olmamalıdır, bu karını çevreleyen zara zarar verebilir.
8) Periton diyalizinden maksimum yararı kazanabilmek için diyete dikkat edilmelidir. Hastaneniz sizi bir diyetisyene havale edecektir. Bu diyetisyen size uygun protein alımınızı saptayacak, çok kilo almamanız için şekerinizi ve kilo alımınızı düzenleyecek, ve hangi gıdaların tuz, potasyum ve fosfat açısından yüksek değerli olduklarını söyleyecek, bu gıdaları alım miktarlarını sınırlayacak tavsiyelerde bulunacaktır.
9) Doktorunuz ayrıca diyetinizi dengelemesi için, fosfat seviyenizi kontrol ederek vitamin ve demir takviyeleri sağlayacak ilaçlar yazabilir.
10) Sabırlı olun. Peritoneal diyalizde iyi hissetmeniz ve gücünüzü ve güveninizi yeniden kazanmanız 1-2 ay kadar sürebilir.